07:4407.09.2010

Gastrostomia

DEFINICJA
Gastrostomia to niewielki otwór na brzuchu prowadzący do żołądka, przez który wprowadza się odpowiedni dren celem podawania posiłków choremu.

WYKONANIE ZABIEGU
Gastrostomię można wykonać chirurgicznie czyli operacyjnie, lub też - obecnie najczęściej - metodą endoskopową czyli przy użyciu gastroskopu. Metoda endoskopowa określana jest w skrócie mianem – PEG od angielskiej nazwy: PerEndoscopic Gastrostomy.

WSKAZANIA
Gastrostomię wykonuje się, gdy chory nie może odżywiać się prawidłowo drogą naturalną. Powodem są najczęściej poważne schorzenia przełyku i otaczających go struktur oraz zaburzenia połykania (dysfagia). Do zaburzeń połykania dochodzi najczęściej w przebiegu różnych schorzeń neurologicznych, kiedy mięśnie odpowiedzialne za odruch połykania i odruchy obronne, które chronią układ oddechowy, zostają porażone i chory krztusi się przy próbach karmienia lub nie może połykać pokarmów stałych ani płynnych. Stan taki prowadzi w krótkim czasie do niedożywienia, które pogarsza stan chorego, a często przekreśla szansę na poprawę stanu zdrowia.
Gastrostomia daje możliwość prawidłowego żywienia osób z zaburzeniami połykania np. w takich schorzeniach jak stwardnienie boczne zanikowe (SLA) i inne choroby nerwowo – mięśniowe, przewlekły stan wegetatywny i śpiączka.
Wczesne rozpoczęcie żywienia przez gastrostomię jest skuteczne u chorych z udarem, u których doszło do zaburzeń połykania. Inaczej niż u pacjentów karmionych przez zgłębnik nosowo-żołądkowy żywienie za pomocą PEG pozwala na jednoczesne prowadzenie rehabilitacji czynności połykania. Podawanie pokarmu przez PEG można przerwać/zakończyć, jeżeli zostanie przywrócona czynność połykania pozwalająca na wystarczającą doustną podaż pokarmu bez ryzyka powikłań.

PRZECIWSKAZANIA
1. Poważne zaburzenia krzepnięcia krwi
2. Zapalenie otrzewnej lub rozsiew nowotworowy w otrzewnej
3. Wodobrzusze
4. Interpozycja narządów jamy brzusznej

POWIKŁANIA
Mimo, że odsetek udanych zabiegów wytworzenia gastrostomii przekracza 99%, a śmiertelność jest bliska 0%, zdarzają się rzadko powikłania typu:
1. Krwawienie wewnątrzbrzuszne
2. Perforacja (przedziurawienie) przewodu pokarmowego
3. Zapalenie otrzewnej
Najczęstrzym powikłaniem jest miejscowe zakażenie rany wokół otworu gastrostomii, ustępujące po leczeniu.

JAKOŚĆ ŻYCIA
Ponad 80% pacjentów uznaje, że żywienie przez gastrostomię znacząco poprawiło jakość ich życia.

GASTROSTOMIA U PACJENTÓW MEDI-system
Pacjenci Ośrodków MEDI-system pozostają pod stałym nadzorem medycznym. Stan, w tym odżywienie Pacjenta, oceniany jest przy przyjęciu oraz wielokrotnie w czasie pobytu. Wszyscy Pacjenci, u których założenie gastrostomii jest uzasadnione klinicznie, a Pacjent wyrazi na to zgodę, mają zagwarantowaną możliwość wykonania takiego zabiegu. Jest on zwykle wykonywany w ramach ubezpieczenia zdrowotnego w jednym z warszawskich szpitali w ramach tzw. "procedur jednodniowych".

DLA ZAINTERESOWANYCH:
Wytyczne European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN) dotyczące gastrostomii typu PEG publikowane w MEDYCYNIE PRAKTYCZNEJ