OTĘPIENIE POTENCJALNIE ODWRACALNE (10%)
Stanowi około 10% przypadków zaburzeń funkcji poznawczych.
Przyczyny
- hormonalne niedoczynność tarczycy, nadczynność nadnerczy)
- przewlekła hipoglikemia
- przewlekła hiponatremia
- niedobory witamin B1, B12, kwasu foliowego
- niektóre choroby wątroby
- niektóre choroby nerek
- neuroinfekcje (neuroborelioza, gruźlica, grzybica, AIDS)
- procesy rozrostowe w OUN
- urazy czaszkowo – mózgowe
- przewlekłe zatrucia (tlenek węgla, mangan, rtęć, glin, bizmut)
- wodogłowie normotensyjne
- przewlekłe uzywanie niektórych leków np. benzodwuazepin
- przewlekłe nadużywanie alkoholu

OTĘPIENIE PIERWOTNIE ZWYRODNIENIOWE MÓZGU
1. Choroba Alzheimera (50- 80%)
Podstawowym objawem występującym od początku choroby są zaburzenia pamięci.
Stosunkowo wcześnie zaburzenia orientacji przestrzennej, objawy zakłopotania, lęku i depresji.
Zaburzenia osobowości i zaburzenia psychiczne występują w zaawansowanej postaci choroby.

2. Otępienie z ciałami Lewy’ego (15-20%)
Głównie zaburzone są koncentracja, funkcje wzrokowo – przestrzenne, rozwijają się objawy zespołu Parkinsona, występują omamy wzrokowe i urojenia.
Okresowe zaburzenia świadomości prowadzą do powtarzających się upadków.
Chorych cechuje nadwrażliwość na leki z grupy neuroleptyków.

3. Otępienie czołowo – skroniowe (10%)
Ze względu na lokalizację zmian dominują zaburzenia osobowości i zachowania (zaburzenia krytycyzmu, tzw rozhamowanie, obojętność, bladość reakcji emocjonalnych, apatia, lęk)
Występują zaburzenia mowy prowadzące do mutyzmu, wcześnie występują zaburzenia zwieraczy.

OTĘPIENIE NACZYNIOWE (5 -20%)
Stanowi po chorobie Alzheimera drugą, co do częstości występowania przyczynę otępienia.

1. otępienie wielozawałowe – „skokowe” narastanie zaburzeń poznawczych z nagłym początkiem, zwykle związanym z wystąpieniem udaru, obecność deficytów neurologicznych

2. otępienie tzw podkorowe – spowolnienie ruchowe, labilność emocjonalna, upadki

Otępienie naczyniowe zwykle jest wynikiem zmian w drobnych naczyniach mózgowych w przebiegu np. nadciśnienia tętniczego lub cukrzycy.

DIAGNOSTYKA
- wywiad z chorym i jego opiekunami
- ocena zaburzeń funkcji poznawczych
 Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego(MMSE)
 Test Rysowania Zegara
 Skala Aktywności Codziennej(ADL)
Obniżony wynik wyżej wymienionych skal tzw przesiewowych – skierowanie na badanie neuropsychologiczne.
- badania celem wykluczenia odwracalnych przyczyn otępienia
 biochemiczne
 neuroobrazowe
- rozpoznanie rodzaju otępienia 

POSTĘPOWANIE
Nie ma skutecznego leczenia zapobiegającego rozwojowi lub powstrzymującego rozwój otępienia, mimo, że w wielu ośrodkach naukowych na świecie trwają intensywne prace nad nowymi substancjami mogącymi w przyszłości pomóc chorym.
W początkowej fazie choroby stosuje się leki, które czasowo spowalniają rozwój objawów, opóźniają fazę głębokiego otępienia– są to blokery acetylocholinesterazy takie jak donepezil czy rivastigmina.
Postępowanie obejmuje też leczenie objawowe
 - depresji
 - zaburzeń snu
 - zaburzeń lękowych
 - pobudzenia, halucynacji, urojeń

Inne oddziaływanie terapeutyczne
 - stworzenie bezpiecznego środowiska (zabezpieczenia, dostosowanie do niepełnosprawności)
 - unikanie pośpiechu, ponaglania chorego
 - unikanie zmian stały porządek dnia, stały ład wokół chorego
 - dostosowany sposób komunikowania się (krótkie, proste zdania, pytania zamknięte, przypominanie, powtarzanie)
 - podpisane przedmioty, oznakowane drzwi, usunięcie przedmiotów stwarzających zagrożenie
 - zachowanie możliwie największej niezależności
 - trening pamięci
 - terapia zajęciowa szczególnie muzykoterapia

Ostatnio popularna staje się tzw. terapia reminiscencyjna – wywoływanie wspomnień poprzez np. oglądanie fotografii, słuchanie muzyki, wspominanie zdarzeń z życia chorego, otoczenie go przedmiotami wywołującymi wspomnienia.
Ta forma terapii wpływa korzystnie na ogólne samopoczucie chorego, łagodzi zaburzenia zachowania.

W zaawansowanych postaciach choroby

 - procedury pielęgnacji zgodne ze standardami medycznymi 

Chorzy z otępieniem w MEDI-system

Do Ośrodków MEDI-system przyjmowani są pacjenci z różnymi postaciami otępienia, w różnych stadiach choroby, jednak najczęściej są to chorzy w zaawansowanych stadiach choroby.

Działania wielodyscyplinarnego zespołu Ośrodków nakierowane są na otoczenie chorego opieką, zapewnienie mu bezpieczeństwa, zapobieganie powikłaniom oraz na współpracę z rodziną.
Leczenie objawów towarzyszących chorobie i zapobieganie powikłaniom w Ośrodkach MEDI-system zgodne jest z obowiązującymi standardami medycznymi.

W pierwszych dniach pobytu realizowany jest program adaptacyjny dla nowych pacjentów – chorzy zostają stopniowo zapoznani z nowym otoczeniem, nowymi opiekunami, przystosowują się do organizacji dnia w Ośrodku.
Infrastruktura Ośrodków jest przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych, otoczenie chorego zorganizowane jest w sposób prosty i bezpieczny. Stały ład i porządek dnia ułatwiają chorym codzienne funkcjonowanie.
Programy terapii zajęciowej i rehabilitacji pozwalają dłużej zachować sprawność, oddalają lęk i frustrację, wypełniają dzień powtarzalnymi, znanymi choremu czynnościami.
Zespół terapeutyczny sprawujący opiekę nad pacjentami szkoli się ustawicznie w procesie szkoleń wewnętrznych i posiada wiedzę obejmującą problematykę postępowania z chorymi, między innymi
 - zasady komunikacji
 - trening pamięci
 - trening orientacji
 - techniki relaksacyjne
 - oraz zasady pielęgnacji i zapobiegania powikłaniom unieruchomienia w zaawansowanych stadiach choroby.

Link do Polskiej Strony o Otępieniu